Tak, ale nie dlatego, że „AI przestanie działać”, ale dlatego, że cały boom AI opiera się na bardzo kruchym układzie, tj. taniej energii, sprawnym handlu, dostępie do chipów i ogromnym finansowaniu. Jeśli wojna uderza w ropę, gaz, transport morski i centra danych, to uderza też w fundamenty rozwoju AI. To paradoks tej wojny, gdyż z jednej strony konflikt może podnieść koszty energii, chipów i infrastruktury AI, a z drugiej pokazuje, że sztuczna inteligencja staje się już częścią nowoczesnego pola walki. To znaczy, że geopolityka nie tylko wpływa na AI, a AI sama zaczyna wpływać na geopolitykę.

AI nie rośnie „w chmurze”, a na prądzie, chipach i logistyce.

Modele AI potrzebują fizycznych centrów danych serwerów, chłodzenia, energii i półprzewodników. A te zależą od globalnego łańcucha dostaw. Według jednej z analiz pojedynczy chip przekracza ponad 70 granic, a cały proces jego powstania obejmuje nawet 100 dni i ponad 1000 etapów produkcyjnych. Gdy wojna podbija koszt energii i transportu, AI automatycznie robi się droższe.

Największe ryzyko? Energia.

Centra danych AI zużywają ogromne ilości prądu, a wiele z nich jest pośrednio zależnych od gazu i stabilnych cen energii. Magazyn TIME zwraca uwagę, że ataki na infrastrukturę gazową w Zatoce mogą podnosić ceny gazu na miesiące, a to zwiększa koszty utrzymania i rozbudowy AI. Dodatkowo część planów budowy centrów dany na Bliskim Wschodzie może zostać uznana za zbyt ryzykowną lub zbyt drogą. To dlatego coraz częściej pojawia się argument, że centra danych będą musiały budować własne źródła zasilania, bo państwa mogą nie chcieć zgadzać się na nowe inwestycje, jeśli podnoszą rachunki za energię dla reszty gospodarki.

Bez chipów nie ma AI. Bez AI nie ma slopu. A chipy są ekstremalnie zależne od świata bez zakłóceń.

Produkcja półprzewodników jest rozrzucona po wielu krajach: projektowanie, wafle krzemowe, litografia, montaż, testy, transport. Do tego dochodzi hel, kluczowy dla produkcji chipów. TIME podkreśla, że znaczna część globalnych dostaw helu pochodzi z Kataru, więc napięcie w regionie może odbić się także na przemyśle półprzewodników. Nowy materiał mocno wzmacnia też wątek helu: około jednej trzeciej światowych dostaw pochodzi z Kataru. Jeśli region zostaje odcięty albo transport staje się zbyt ryzykowny, problem nie kończy się na paliwach. Uderza też w produkcję chipów, a więc w samą bazę rozwoju AI.

Wojna nie musi zniszczyć fabryk, żeby zatrzymać AI. Wystarczy, że… podniesie koszty.

Jeśli rosną ceny ropy, ubezpieczeń, transportu i komponentów, to za ten sam budżet firmy zbudują mniej serwerowni i kupią mniej mocy obliczeniowej. Portal branżowy OilPrice opisuje to wprost: problemem nie jest zniknięcie ambicji, tylko to, że ta sama ambicja kupuje nagle dużo mniej infrastruktury niż wcześniej.

AI jest dziś napędzane przez gigantyczne inwestycje. A wojna może wysuszyć finansowanie.

Według analiz OilPrice, Nature, Forbesa czy TIME boom AI opiera się na setkach miliardów dolarów capexu (inwestycje w rozwój i majątek trwały) w centrów danych i infrastrukturę. Jeśli konflikt wywołuje inflację, niepewność i odpływ kapitału do bezpieczniejszych aktywów, inwestorzy mogą ograniczać finansowanie najdroższych projektów technologicznych. TIME wskazuje też, że napięcia na rynku private credit mogą zmniejszyć ilość pieniędzy dostępnych na AI capex.

Jest jeszcze drugi problem, czyli społeczny backlash.

Jeśli rachunki za energię rosną, a ludzie słyszą jednocześnie, że kolejne miliardy idą na AI i centra danych, rośnie opór polityczny. OilPrice zwraca uwagę, że centrów danych już teraz coraz mocniej wpływają na zużycie energii i rachunki za prąd, a wyższe ceny energii w czasie wojny mogą tylko przyspieszyć sprzeciw wobec dalszej ekspansji AI. To oznacza, że rozwój AI może przyspieszać nie tylko biznes, ale też tempo wojny, a wraz z tym wraca pytanie: kto odpowiada za błędy systemu?